TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG

TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG NHÀ GIÁO VÀ CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là lãnh tụ xuất sắc của cách mạng Việt Nam, chiến sĩ cộng sản quốc tế mà còn là danh nhân văn hóa của nhân loại. Nhắc đến Hồ Chí Minh là nhắc đến nhà chính trị thiên tài, nhà văn hóa lỗi lạc, nhà thơ, nhà văn nổi tiếng. Không những thế, Người còn là nhà giáo dục tiên tiến với nhiều quan điểm tiến bộ không chỉ với đương thời mà còn với cả hiện tại và tương lai.
Học tập suốt đời và tự học là một luận điểm quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục. Năm 1947, trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Bác viết: “Lấy tự học làm cốt”. Ngày 21/7/1956, nói chuyện tại lớp nghiên cứu chính trị khóa I, trường Đại học Nhân dân Việt Nam, Bác dặn: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời”.
Ngày 03/9/1945, trong phiên họp đầu tiên của Chính phủ, Người giao nhiệm vụ cho Chính phủ là phải diệt “giặc dốt”.Người cho rằng dốt là một trong những phương pháp độc ác nhất mà bọn thực dân dùng để cai trị chúng ta, dốt nát cũng là kẻ địch bởi“một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”, “một dân tộc nghèo là một dân tộc hèn”, “một dân tộc ỷ lại vào nước ngoài thì dân tộc đó không xứng đáng được hưởng độc lập, tự do” và một khát vọng lớn lao “phải làm cho dân tộc Việt Nam trở thành một dân tộc thông thái”. Với tầm nhìn xa trông rộng, Hồ Chí Minh đã thấy rõ vai trò của việc học tập đối với người cán bộ cách mạng. Trong nhiều lần nói chuyện với giới trí thức, Bác thường nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học tập: “Học hỏi là một việc phải tiếp tục suốt đời”. Trên cơ sở nắm bắt được xu thế của thời đại và khả năng dự báo được tương lai, Người đã chỉ rõ: “Muốn tiến bộ kịp sự biến đổi vô cùng tận, thì chúng ta phải nghiên cứu, học tập” và “nếu không chịu khó học thì không tiến bộ được...không chịu học thì lạc hậu, mà lạc hậu là bị đào thải, tự mình đào thải mình”.
Về Mục đích của việc học, Người khẳng định: “Nay chúng ta đã giành được độc lập. Một trong những công việc phải thực hiện cấp tốc lúc này là nâng cao dân trí” vì “nước nhà cần kiến thiết, kiến thiết thì phải có nhân tài”. Trong rất nhiều bài viết, bài nói chuyện, Người đã chỉ rõ: “Học để làm chủ bản thân, làm chủ xã hội, học để xứng đáng là người dân của một đất nước độc lập. Học để làm việc, làm người, làm cán bộ, phụng sự đoàn thể, phụng sự giai cấp và phụng sự nhân dân, phụng sự Tổ quốc và nhân loại”. Đối với người cán bộ, Người nêu mục đích:“Học để sửa chữa tư tưởng, học để tu dưỡng đạo đức cách mạng, học để tin vào đoàn thể, vào nhân dân, vào tương lai của dân tộc và tương lai của cách mạng, học để hành” và chính Người cũng đã chỉ rõ “có tin tưởng thì lúc ra thực hành mới vững chắc, lúc gặp khó khăn mới kiên quyết hy sinh”; “học để làm việc” chứ không phải học để “làm ông nọ bà kia”, hay là để “làm quan cách mạng”…cho nên, “tất cả những động cơ học tập không đúng đắn đều phải tẩy trừ cho sạch”.
Về phương pháp, hình thức học tập, Người dạy: “Họcở nhà trường, học ở thầy, học ở bạn, học trong sách vở và học nhândân. Không học nhân dân là một thiếu sót rất lớn”.Người khẳng định một chân lý: trường học nhân dân là một trường học rộng lớn và thiết thực, nơi con người được tôi rèn, thử thách và trưởng thành một cách tốt nhất. Bên cạnh đó, quá trình học tập phải diễn ra liên tục “Học tập trong việc làm hằng ngày, trong việc lớn cũng như việc nhỏ”,“Học đến đâu phải ra sức luyện tập thực hành đến đó”, “học với hành phải đi đôi, học mà không hành thì học vô ích. Hành mà không học thì hành không trôi chảy”.
Một trong những phương pháp học tập mà Người nhắc đến nhiều lần đó là phương pháp phù hợp với đối tượng và công việc. Trong cuộc chiến chống “giặc dốt”, Người đề nghị “những người đã biết chữ hãy dạy cho những người chưa biết chữ”, “Những người chưa biết chữ hãy gắng sức mà học cho biết đi”. Đối với đảng viên, Người yêu cầu: Tất cả các đảng viên phải cố gắng học tập, coi việc học tập lý luận chính trị là nhiệm vụ quan trọng của mình.Đối với người cao tuổi, Bác động viên: Càng già càng phải tham gia mọi việc cách mạng, phải học tập văn hóa, kinh nghiệm công tác. Đối với phụ nữ, Bác dặn:“phụ nữ lại càng cần phải học, đã lâu chị em bị kìm hãm, đây là lúc chị em phải cố gắng để kịp nam giới”. Đối với thanh niên, Bác nhắc: Phải cố gắng học hỏi để không ngừng nâng cao trình độ chính trị, văn hóa, kỹ thuật để phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Đối với thiếu nhi, Bác khuyên“Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; học tập tốt, lao động tốt; đoàn kết tốt, kỷ luật tốt; giữ gìn vệ sinh; khiêm tốn, thật thà, dũng cảm”.
Về thái độ học tập, Hồ Chí Minh cho rằng cần có thái độ học tập đúng đắn, khiêm tốn, say mê, cầu thị, chân thành, không kiêu ngạo, không giấu dốt. Người động viên cán bộ đảng viên “Còn sống thì còn phải học, còn phải hoạt động cách mạng” bởi vì “Không ai có thể tự cho mình là đã biết đủ rồi, biết hết rồi” và “người nào tự cho là đã biết đủ rồi, thì người đó dốt nhất”, mỗi người phải biết khiêm tốn, “kiêu ngạo, tự phụ, tự mãn là kẻ thù số một của học tập”.
Một trong những phương pháp, hình thức học tập được Hồ Chí Minh sử dụng rất hữu hiệu là tự học. Tự học là hoạt động có mục đích của con người, là điều cần thiết và rất quan trọng trong quá trình tiếp nhận tri thức. Tự học là một phương pháp học tập khoa học. Với phương châm “lấy tự học làm cốt” và phải biết “tự động học tập”, Hồ Chí Minh chỉ rõ việc tự học, tự rèn, tự tu dưỡng cũng giống như “mài ngọc luyện vàng”, “ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”. Bởi vì, theo Người: “Năng lực của con người không phải hoàn toàn do tự nhiên mà có, mà một phần lớn do công tác, do luyện tập mà có”. Cuộc đời của Người là một tấm gương sáng về tự học để làm cho nhân cách và năng lực của mình phù hợp với mục tiêu, lý tưởng, công việc. Tự học là một trong những yếu tố quyết định tạo nên nhân cách và trí tuệ uyên bác và uyên thâm của Người.Theo Người, tự học chính là sự nỗ lực của bản thân người học, sự làm việc một cách có kế hoạch trên tinh thần tự động học tập. Tự học có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình tiếp nhận tri thức, là phương thức chủ yếu để nâng cao trình độ mọi mặt của bản thân.
Hồ Chí Minh cho rằng trong tự học cũng phải xác định đúng nội dung tự học: học cái gì? học như thế nào?Đặc biệt phải tự nguyện, tự giác; tích cực, chủ động và kiên trì, quyết tâm thực hiện kế hoạch đến cùng, phải xem công việc học tập cũng là một nhiệm vụ mà người cán bộ cách mạng phải hoàn thành cho được, do đó mà tích cực, tự động hoàn thành kế hoạch học tập; nêu cao tinh thần chịu khó, cố gắng không lùi bước trước bất kỳ khó khăn nào trong việc học tập.
Thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” và “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, trong nhiều năm qua tập thể cán bộ, giảng viên và nhân viên của Trường Đại học Hùng Vương đã nghiên cứu, học tập và thi đua làm theo lời Bác dạy. Thấm nhuần tư tưởng của Bác “Học để tiến bộ mãi, càng tiến bộ càng thấy cần phải học”, nhận thức sự cần thiết phải không ngừng học tập để nâng cao trình độ và năng lực nghề nghiệp, mỗi giảng viên cần xây dựng cho mình một kế hoạch học tập và tự học nhằm đáp ứng yêu cầu của công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội hiện nay.
Mỗi giảng viên cần xác định học là quá trình lâu dài và không ngừng nghỉ, những kiến thức mà chúng ta học được trong các chương trình đào tạo là giới hạn hẹp so với kho tàng tri thức mà con người đã, đang và sẽ tìm ra. Và cho dù ta có thông minh tới đâu nhưng nếu không học, không trau dồi kiến thức liên tục thì thông minh cũng chỉ giống như vật trang trí mà thôi. Nếu bằng lòng với mình, không học tập và tự học thì “lạc hậu, mà lạc hậu là bị đào thải, tự mình đào thải mình”. Do đó mỗi người cần xây dựng cho mình một nhu cầu, một thói quen học tập và tự học một cách khoa học.
Trước hết, như lời Bác dạy mỗi người cần xây dựng cho bản thân một kế hoạch và mục tiêu học tập và tự học. Đây là việc làm cần thiết vì chỉ có cá nhân mới biết mình thiếu hụt những gì, căn cứ vào tình hình công việc, khả năng, thời gian và điều kiện phù hợp để có nội dung và phương pháp học tập tương ứng.
Thứ hai, phải xây dựng cho mình động cơ, thái độ học tập đúng đắn, khiêm tốn, say mê và cầu thị, không dấu dốt trong học tập, không được thỏa mãn với vốn kiến thức của mình và cũng không được phép bằng lòng với những thành tích đã đạt được.
Thứ ba, phải hình thành cho mình phương pháp học tập khoa học, sáng tạo và hiệu quả theo phương châm “lấy tự học làm cốt”.Trong học tập, mỗi người đều có một cách học riêng, phù hợp với điều kiện và khả năng của mình nhưng cách học hiệu quả nhất là tự học. Chỉ có tự học mới giúp chúng ta dễ dàng tiếp thu và hiểu sâu sắc kiến thức một cách chủ động và dễ dàng nhất. Tự học sẽ giúp chúng ta có tính chủ động học tập, là con đường dần tới sáng tạo, khơi nguồn đam mê, tìm tòi những điều mới lạ. Trong tự học, mỗi người cần xác định nội dung tự học - học cái gì và cần học theo cách học của người lớn - “đắc ý vong ngôn”.
Thứ tư, bên cạnh việc học lý luận, mỗi giảng viên cần tăng cường học tập từ thực tiễn để củng cố, làm sáng tỏ lý luận và đúc rút ra kinh nghiệm bởi Bác đã dạy: “Lý luận như cái tên hoặc viên đạn. Thực hành như cái đích để bắn. Có tên mà không bắn, hoặc bắn lung tung, cũng như không có tên. Lý luận cốt để áp dụng vào thực tế. Chỉ học thuộc lòng để đem lòe thiên hạ thì lý luận ấy cũng vô ích”. Do đó cần: “Học trong xã hội, học trong thực tế, học ở quần chúng”. Học lý luận không thôi chưa đủ mà cần học từ đồng nghiệp, từ người học.
Thứ năm, cần có quyết tâm cao bởi vì học tập là công việc phải tiếp tục suốt đời. Không ai có thể tự cho mình đã biết đủ rồi, biết hết rồi nên phải thường xuyên học và hành để tiến bộ không ngừng như lời Bác dạy: “siêng học tập thì mau biết, siêng nghĩ ngợi thì hay có sáng kiến”, “kế hoạch một phần, biện pháp phải hai phần và quyết tâm phải ba phần”.
Học tập, thấm nhuần tư tưởng của Hồ Chí Minh về học và tự học, mỗi người càng thêm kính yêu Bác và tự hào là con dân đất Việt, tự hào là người chiến sĩ trên mặt trận văn hóa. Đồng thời mỗi giảng viên càng xác định rõ trọng trách lớn lao mà Đảng và nhân dân tin cậy giao cho trong sự nghiệp trồng người, càng củng cố thêm niềm tin, nghị lực và quyết tâm không ngừng học tập“Học để tiến bộ mãi, càng tiến bộ càng thấy cần phải học”nhằm nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ để xứng đáng với niềm tin ấy./.
                                                                                                                                                           Thạc sĩ Phạm Thị Bích
                                                                                                                                                Trung tâm Bồi dưỡng NG&CBQLGD 

Các tin khác:
  Thống kê truy cập
Đang online: 18
Tổng số lượt: 85964